آموزش بورس

شاخص‌هاي بازار سرمايه را بشناسيد

 

سهامداران نيازمند استفاده از شاخص‌ها هستند كه از اين طريق بتوانند به اطلاعات عمومي قيمت يا بازده در ميان تمام يا گروهي از شركت‌هاي بورس دست پيدا كنند. فعالان بازار سرمايه ناگزير به بررسي روند قيمت يا بازده سهام شركت‌ها هستند؛ سهامداران از طريق قيمت سهام، سود شركت در دوره‌هاي مختلف، بررسي روند بازده صنعت و همينطور بررسي وضع بازار مورد خريد، فروش يا نگهداري نماد مورد نظر تصميم‌گيري مي‌كنند.

 

شاخص چيست؟

شاخص در لغت به معني نمودار مرتفع است و در علم اقتصاد، معياري آماري و نشان‌دهنده تغييرات در بازارهاي متفاوت است. در بازار بورس اوراق بهادار سطح عمومي قيمت كل شركت‌هاي بورس، معياري براي سنجش وضع كلي بازار اوراق بهادار يا وضع بخش يا صنعت خاصي در اين بازار است و شاخص بازده (قيمت و بازده نقدي) نيز نشان‌دهنده سطح عمومي بازده كل شركت‌هاي فعال در بورس اوراق بهادار است.

در بورس اوراق بهادار تهران انواع شاخص‌هايي نظيرشاخص كل قيمت، شاخص كل قيمت به تفكيك تابلوي اصلي و فرعي، شاخص هم‌وزن، شاخص بازده نقدي، شاخص صنعت و شاخص قيمت ۵۰ شركت فعال‌تر وجود دارد. هر يك از شاخص‌ها با توجه به پارامتر مورد بررسي به شاخص قيمت و شاخص بازده تقسيم مي‌شود و معنا و مفهومي را دربردارند كه براساس متغير‌هاي مورد نظر قابل تفكيك هستند؛ به‌عنوان نمونه شاخص كل تمامي شركت‌هاي بورس را دربرمي‌گيرد، شاخص صنعت شركت‌هاي توليدي و شاخص مالي شركت‌هاي گروه خدمات مالي و سرمايه‌گذاري را شامل مي‌شود. به همين ترتيب، صنايع مختلف نيز هر يك شاخص‌هاي خود را دارند؛ شاخص استخراج كانه‌هاي فلزي، شاخص ساخت منسوجات و شاخص سيمان، آهك و گچ مثال‌هايي از اين دست هستند كه هر يك سطح عمومي قيمت شركت‌هاي فعال در آن صنعت را نشان مي‌دهند.

 

شاخص كل قيمت

شاخص كل قيمت در بورس اوراق بهادار كه به اختصار آن را شاخص كل مي‌گويند، نشان‌دهنده تغييرات سطح عمومي قيمت‌ها در كل بازار است و ميانگين افزايش يا كاهش قيمت سهام در بازار را بيان مي‌كند.

 

شاخص قيمت و بازده نقدي (درآمد كل) TEDPIX

اين شاخص كه از قيمت و بازده نقدي پرداختي تأثير مي‌گيرد، بيانگر بازده كل بازار بورس است. نحوه محاسبه اين شاخص مشابه شاخص كل قيمت است.

 

شاخص بازده نقدي TEDIX

تغييرات شاخص بازده نقدي، ميانگين بازده ناشي از پرداخت سود نقدي شركت‌هاي بورسي به سهامداران را نشان مي‌دهد. بنابراين وقتي شاخص سود نقدي رو به كاهش است، شركت‌ها به‌طور ميانگين سود كمتري را به‌صورت نقد بين سهامدارانشان تقسيم مي‌كنند.

 

شاخص صنعت و شاخص مالي

به‌صورت كلي تمامي شركت‌هاي بورسي در دو بخش صنعتي و مالي تقسيم مي‌شوند. در بخش صنعتي شركت‌هاي توليدي و صنعتي نظير مخابرات، خودروسازي، سيمان، پتروشيمي و… قرار دارند و در بخش مالي نيز بانك‌ها، شركت‌هاي سرمايه‌گذاري، بيمه و… حضور دارند.

شاخص صنعت (Industrial Index) نشان‌دهنده ميانگين تغييرات قيمت سهام شركت‌هاي فعال در بخش صنعت و شاخص مالي (Financial Index) نيز ميانگين تغييرات قيمت سهام شركت‌هاي فعال در بخش مالي است. اين دو شاخص از فرمول و قواعد تعديل شاخص كل قيمت پيروي مي‌كند. از طرفي همانطور كه پيش‌تر مطرح شد، بخش صنعت و بخش مالي نيز مي‌توانند به صنايع تشكيل‌دهنده تقسيم شوند و شاخص هر يك از اين صنايع جداگانه محاسبه شود؛ به‌عنوان نمونه شاخص صنعت خودروسازي متوسط تغييرات قيمت شركت‌هاي فعال در صنعت خودروسازي را نشان مي‌دهد.

 

شاخص سهام آزاد شناور (TEFIX)

به‌صورت كلي سهام شركت‌هاي بورسي را سهامداران حقيقي و حقوقي خريداري مي‌كنند و معمولاً سهامداران حقوقي مالكان پرنفوذي در شركت‌هاي بورسي به شمار مي‌آيند و درصورت خريداري سهام شركت‌هاي بورسي، درصد بالايي از سهام شركت را تصاحب مي‌كنند. با توجه به اين موضوع، به ميزان سهامي كه معمولاً در شركت‌هاي بورس در اختيار سهامداران حقيقي قرار دارد و مرتباً در بازار خريدوفروش مي‌شود، سهام شناور آزاد گفته مي‌شود.

هر چقدر ميزان درصد سهام شناور آزاد يك شركت بيشتر باشد، براي سرمايه‌گذاران حقيقي، اين شركت بورسي جذابيت بيشتري دارد. با توجه به اين موضوع، شاخص آزاد شناور تغييرات قيمت آن بخش از سهام را مي‌سنجد كه توسط سهامداران حقيقي خريدوفروش مي‌كند؛ اين شاخص مي‌تواند تصوير مناسبي از شركت‌هاي بورسي در اختيار سهامداران قرار دهد.

 

شاخص ۵۰ شركت برتر

معمولاً هر سه‌ماه يك‌بار، ۵۰شركت برتر در بورس اوراق بهادار معرفي مي‌شوند كه سهام اين شركت‌ها نسبت به ساير شركت‌هاي موجود در بورس اوراق بهادار، قابليت نقدشوندگي بيشتري دارد. شاخص ۵۰ شركت برتر ميانگين قيمت سهام اين ۵۰ شركت برتر را نشان مي‌دهد. اين شركت‌ها در طول روز، به تعداد قابل توجهي خريد و فروش مي‌شوند و سهامداران به راحتي مي‌توانند سهام اين شركت‌هاي بورسي را خريد و فروش كنند.

ذكر اين نكته بسيار حائز اهميت است كه سهامداران نبايد صرفاً با تكيه ‌بر يك شاخص، سهام شركت‌هاي مختلف را خريد و فروش كنند؛ بلكه استفاده از شاخص‌هاي بورس تنها يكي از ابزارهايي است كه سهامداران بايد در معاملات بورس به آن توجه ويژه‌اي داشته باشند.

برچسب ها
نمایش بیشتر
كانال تلگرام بورسك

نوشته های مشابه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *